Serwis Internetowy Miasta Pińczów

Otwarcie wystawy fotogramów przedstawiających rekonstrukcję pińczowskiego zamku – fotorelacja

4 komentarze

Spór o synagogę

21 lutego 2006 | , | Wyświetleń: 233

W Warszawie w styczniu odbyło się kolejne (po rocznej przerwie) postępowania przed Komisją Regulacyjną do spraw Gmin Wyznaniowych Żydowskich w sprawie zwrotu pińczowskiej synagogi przy ul. Klasztornej 8, a także nieruchomości gdzie znajduje się Samorządowy Ośrodek Zdrowia będącej własnością SZOZ w Pińczowie, przy ul Klasztornej 6. O nieruchomości te upomina się Gmina Wyznaniowa  Żydowska w Katowicach formalny spadkobierca przedwojennej gminy Żydowskiej z Pińczowa. Komisja Regulacyjna przesunęła termin rozstrzygnięcia sprawy do końca kwartału.


Przedstawiciele gminy Pińczów zdecydowanie podtrzymali  stanowisko, iż wniosek Gminy Wyznaniowej Żydowskiej z Katowic, odnośnie zwrotu nieruchomości, z budynkiem SZOZ, winien być oddalony, ponieważ do dnia dzisiejszego Gmina Wyznaniowa Żydowska  nie udowodniła, że była właścicielem nieruchomości w dniu 1 września 1939 roku. Ponadto gmina Pińczów w dalszym ciągu podtrzymała roszczenie, że w wypadku zwrotu synagogi, należy się  zwrot nakładów poniesionych na jej restaurację i utrzymanie.


Prawdopodobnie w pierwszym kwartale tego roku dojdzie do spotkania stron w starostwie pińczowskim. Podobne spotkanie w starostwie pińczowskim odbyło się również rok temu 26 stycznia 2005 roku. Nie podjęto wtedy żadnych wiążących ustaleń.


***


Gmina Wyznaniowa  Żydowska w Katowicach wystąpiła w maju 2001 roku do Komisji Regulacyjnej do spraw Gmin Wyznaniowych Żydowskich o zwrot synagogi pińczowskiej. Sprawa nie została rozstrzygnięta do dziś. W międzyczasie, na postępowanie polubowne, nie zjawili się przedstawiciele Gminy Wyznaniowej  Żydowskiej w Katowicach.


W maju 2002 roku został złożony kolejny wniosek o zwrot terenu, przy synagodze, na którym obecnie znajduje się Samorządowy Zakład Opieki  Zdrowotnej. Do gminy Pińczów pismo w sprawie postępowania regulacyjnego, w tej sprawie,  zostało przysłane dopiero w sierpniu 2004 roku. Według opinii reprezentantów  Gminy Wyznaniowej  Żydowskiej w Katowicach, miał znajdować się tam dom modlitw, będący własnością Gminy Wyznaniowej Żydowskiej w Pińczowie, jednej  z większych gmin w przedwojennym województwie kieleckim.


Nieruchomości na których stała synagoga i dom modlitw zostały przejęte na własność Skarbu Państwa w 1960 roku. Nieruchomość z synagogą obecnie podlega starostwu, które dało upoważnienie Zarządowi Miejskiemu Pińczowa do zarządzania tą nieruchomością. Teren na którym obecnie znajduje się Ośrodek Zdrowia przy ul. Klasztornej 6, jest obecnie własnością gminy.


Od zakończenia wojny, nikt ze środowiska żydowskiego nie interesował się budynkiem synagogi. Wielkie zasługi w jej wyremontowanie włożył Jerzy Znojek kierownik Muzeum Regionalnego w Pińczowie. Prace finansowane z różnych źródeł, także budżetu gminy, trwają już od kilkunastu lat. Pieniądze z budżetu państwa, to od 1960 do 1999 roku, około 500 tysięcy złotych. Duże kwoty wpłynęły od darczyńców m.in. dawnych Żydów pińczowskich. Ponadto do chwili obecnej, pozyskano dotacje z fundacji zagranicznych w wysokości ponad 600 tysięcy złotych.


W odnowionej synagodze mieści się stała wystawa poświęcona pamięci Żydów pińczowskich, budynek jest również wykorzystywany jako sala koncertowa.


Władze Pińczowa, pod których opieką jest synagoga,  w wypadku wyroku sądowego odbierającego samorządowi synagogę, z całą pewnością wystąpią o zwrot poniesionych kosztów. Również darczyńcy są podobnego zdania w tym Leon Radinsky wnuk przedwojennego rabina pińczowskiego.


Abraham Potezman z Brukseli urodzony w 1922 roku, w Pińczowie, pisał do Feliksa Lipmana przewodniczącego Gminy Wyznaniowej Żydowskiej w Katowicach: Leon Radinski z Teksasu i -Komitet Pińczów- z Tel-Awivu (…) Nie zgadzamy się aby synagoga w Pińczowie została przekształcona w handel szmatami, tak jak synagoga w Busku Zdroju, co widziałem na własne oczy.” Odpis listu przesłał do Starostwa Powiatowego w Pińczowie.


Na ostatnim spotkaniu przed Komisją Regulacyjną 5 stycznia 2005 roku, przedstawiciele Gminy Żydowskiej w Katowicach zajęli stanowisko by zgodnie z ustawą z 1997 roku, o stosunku państwa do gmin wyznaniowych żydowskich, własność synagogi została przeniesiona. Stwierdzili również, że nie zmieni się sposób użytkowania  synagogi, dalej przeznaczona byłaby na dotychczasowe cele. Proponowali by zawrzeć prawne porozumienie w tej sprawie, które by normowało zasady użytkowania.


Jeśli chodzi o drugą sporną nieruchomość na której miał znajdować się dom modlitw, a obecnie znajduje się SZOZ, gmina Pińczów uważa, że wniosek jest bezzasadny. Obecny budynek Ośrodka Zdrowia to nie jest tym samym budynkiem, co dom modlitw.

Jedna odpowiedź do “Spór o synagogę”

  1. Heshel Teitelbaum napisał(a):

    Can you please put me in touch with Abraham Potezman or his son Gerszon Potezman? I have information that will probably interest them. Thank you.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *


Masz pytania? Napisz do nas:
redakcja@pinczow.com