Biali górnicy z Ponidzia

W niedzielę czwartego grudnia w kościele parafialnym w Pińczowie ks. dziekan Józef Zdradzisz odprawił uroczystą mszę dla wszystkich górników z miejscowych kopalni wapienia i gipsu. Władze samorządowe reprezentował  burmistrz Łukasz Łaganowski. Odbyły się ponadto inne imprezy z okazji górniczego święta
Uroczysta msza święta nie jest to jedyna tradycja górnicza kultywowana na Ponidziu.

W latach osiemdziesiątych napływ kadry z ośrodków górnictwa podziemnego do kopalni gipsowych, spowodowało wzorowanie się ponidziańskich białych górników, na zwyczajach tzw. czarnych górników  podziemnych. Co roku czwartego grudnia załoga górnicza spotyka się przy figurze św. Barbary ustawionej przy wjeździe do wyrobiska kopalni Doliny Nidy.

W zakładach Rigips Polska – Stawiany sp. z o.o dla załogi górniczej urządzono na zamku w Sobkowie biesiadę piwną i zabawę taneczną. Podobnie, biesiadę piwną dla załogi urządziły ZPG „Dolina Nidy” S.A. Pracownicy otrzymali nagrody i odznaczenia z rąk wicewojewody Anny Grzeli. W obu zakładach, w sumie pracuje około  pięćdziesięciu pięciu białych górników.

– Całe świętokrzyskie, to białe zagłębie górnictwa odkrywkowego największe w Pol-sce. Początki większej eksploatacji górniczej na Ponidziu sięgają XVI wieku. Kopano u nas marmury, rudy metali, wapień. Obecnie na wielką skalę gips – mówi Sławomir Gębka, dyrektor kopalni Borków, Rigips  Polska – Stawiany.

Najstarszym zakładem górniczym w Pińczowie są obecne Pińczowskie Zakłady Kamienia Budowlanego sp z o.o. Kamień pińczowski, dzięki swym unikatowym w obróbce właściwościom, wydobywany był i używany od blisko tysiąca lat. Słynna rzeźba wołka wawelskiego z XI wieku została wykonana z kamienia pińczowskiego, maszkarony na Sukiennicach w Krakowie, szereg kościołów, rzeźb i detali architektonicznych w zabytkowych budowlach, nie tylko Krakowa ale nawet Grodna i innych miast, zostały wykonane z kamienia pińczowskiego. Dlatego też, w wypadku renowacji starych rzeźb, detali kaminnych, kamień pińczowski jest nieoceniony. Słynna była w XVI wieku wielka manufaktura kamieniarska z Pińczowa Santi Gucciego.  W nowszych czasach na dużą skalę kamień pińczowski używany był do budowy Pałacu Kultury w Warszawie.