Powrót Wielopolskich?
W 1945 roku, w Polsce, zarejestrowano 20 tysięcy zespołów dworsko pałacowych – do dziś przetrwało jedynie 6 tysięcy z nich z tego zaledwie dwieście w dobrym stanie. Dzięki zapobiegliwości kustoszy ocalały w muzeach resztki mienia podworskiego. Coraz więcej byłych właścicieli i ich potomków występuje w sprawie odzyskania straconego przed ponad pół wiekiem majątku ruchomego i nieruchomego. Sprawozdanie z jednej tylko ekspedycji do Chrobrza i powiatu pińczowskiego z kwietnia 1945 roku podaje, że załadowano dwa wagony kolejki o łącznej nośności 20 ton, obrazami, ceramiką, zbrojami, itd. Trzynastego grudnia tego roku (2003 przypadek autora) minął termin odwołania się, spadkobiercy rodu Wielopolskich – Krzysztofa Wielopolskiego, od decyzji w II instancji, Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi, podtrzymującego odmowę zwrotu pałacu z przyległym parkiem w Chrobrzu. Do Wydziału Geodezji, Kartografii, Katastru i Gospodarki Nieruchomościami starostwa pińczowskiego nie dotarła, do 16 grudnia tego roku (2003 przyp. autora), informacja, że takie odwołanie zostało złożone. Ogólny obszar majątku Wielopolskich, jak odnotował w 1938 roku Związek Ziemian Oddział w Pińczowie, wynosił 4166 ha w tym na sam Chroberz ok.1300 ha. Majątkiem tym władał ostatni ordynat Zygmunt II Wielopolski. Chroberz zaś stanowił centrum administracji ogromnych dóbr, zwanych czasem „margrabstwem chroberskim”. Obecnie Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi po rozpatrzeniu odwołania podtrzymało decyzję Wojewody Świętokrzyskiego o nie zwróceniu pałacu w Chrobrzu, na podstawie rozumowania, że funkcjonowanie całej posiadłości uzależnione było od decyzji i kierownictwa, którego centrum znajdowało się w pałacu […] Pałac w Chrobrzu, który obecnie służy uczniom Technikum Rolniczego, w najbliższym czasie zmieni przeznaczenie. Starostwo powiatowe planuje otworzyć w jego pomieszczeniach Ośrodek Kultury Celtyckiej, Izbę Regionalną, a także małe muzeum poświęcone Republice Pińczowskiej. Czy te zamierzenia zostaną zrealizowane, czy też majątek o wartości kilkunastu milionów złotych wróci do spadkobierców?
Dwa lata temu Krzysztof Wielopolski wystąpił o zwrot pałacu w Chrobrzu wraz z przyległym parkiem. Motywował swe wystąpienie tym, że w myśl dekretu PKWN z 1944 roku tzw. „resztówki” czyli dwory z ogrodami miały pozostawać w rękach właścicieli. Wojewoda Świętokrzyski nie uznał tej argumentacji i „…odmówił stwierdzenia, że zespół pałacowo-parkowy w Chrobrzu(…) stanowiący byłą własność Zygmunta Wielopolskiego nie podpada pod działanie przepisów dekretu PKWN z 6 czerwca 1944 roku o przeprowadzeniu reformy rolnej„. […]



