Zbiórki publiczne po nowemu – zmiana od 18 lipca 2014 roku

Nie będzie już urzędowych zgód na zbiórki publiczne – to obywatele, a nie urzędnicy będą decydować o tym, jaka akcja dobroczynna warta jest wsparcia – a w podjęciu decyzji, jaką akcję wesprzeć, pomoże im przejrzysty, ogólnopolski portal internetowy ZBIÓRKI.GOV.PL

Nowa ustawa o zbiórkach publicznych została opublikowana 17 kwietnia 2014 r. i wejdzie w życie po 3 miesiącach.

Co się zmienia od 18 lipca 2014 r. ze zbiórkami?

Zbiórki elektroniczne – np. przez przelewy – można będzie prowadzić bez żadnych dodatkowych formalności. W tym wypadku przejrzystość i możliwość kontroli zapewniona jest dzięki technologii (przepływ pieniędzy jest rejestrowany). Dzięki ograniczeniu formalności ułatwiony będzie rozwój crowdfundingu w Polsce.
W przypadku organizowanych w przestrzeni publicznej zbiórek w gotówce i zbiórek darów – wystarczy proste zgłoszenie zbiórki na ogólnopolskim portalu, tam też będą publikowane sprawozdania ze zbiórki. Wszystko to po to, by – nie tylko urzędnik – ale każdy obywatel miał łatwy dostęp do informacji, o tym, kto i na co zbiera oraz jak rozdysponował środki.

Do 18 lipca 2014 r. obowiązują przepisy ustawy o zbiórkach publicznych z 1933 r.: każdy, kto chce prowadzić zbiórkę publiczną, nadal musi ubiegać się o pozwolenie władzy (właściwej dla terenu zbiórki), a potem przed tą samą władzą się rozliczyć. Zatem to urzędnicy oceniali, czy cel zbiórki jest „godny poparcia”. Sprawdzają też, czy zebrane środki zostały „odpowiednio” wykorzystane. Taka rola władzy w organizowaniu dobroczynności obywateli była już od wielu lat kwestionowana.

Przygotowaną w Ministerstwie Administracji i Cyfryzacji ustawa zakłada, że to obywatele powinni decydować o tym, komu – jakiej organizacji i na jaki cel – przekazać swoje pieniądze. To dla nich powinna być przygotowywana informacja o zbiórkach i ich wynikach. Także po to, by możliwa była skuteczniejsza kontrola zbiórek.
 
Szczegóły zmiany

Nowa ustawa dotyczyć będzie tylko takich zbiórek, gdzie nie ma śladów przepływu środków a darczyńca pozostaje anonimowy.

1) Zbieranie na dobre cele przez przelewy na konto – gdzie przepływ pieniędzy jest rejestrowany – nie będzie podlegało regulacji dotyczącej zbiórek publicznych.

Zgodnie z nową ustawą w internecie każdy będzie mógł zbierać, na co chce – bez zezwolenia i bez zgłoszenia (chyba, że zbiera na cele inwestycyjne, wtedy mogą obowiązywać przepisy regulujące inwestycje finansowe).
2) Także dla tych zbiórek – organizowanych w przestrzeni publicznej, gdzie darczyńca i zbierający nie znają się – wprowadzamy znaczne ułatwienia.

Ustawa znosi obowiązek uzyskiwania „pozwoleń” na zbiórkę publiczną – zastąpimy je prostymi zgłoszeniami na portalu ZBIÓRKI.GOV.PL. Publikacja na portalu nastąpi w ciągu maksymalnie 3 dni od zgłoszenia elektronicznego i w ciągu 7 dni – dla zgłoszenia tradycyjną pocztą lub faksem. Dziś na urzędowe pozwolenie czeka się do 30 dni. Portal ZBIÓRKI.GOV.PL ruszy w momencie wejścia w życie ustawy.

Zniesiona zostaje opłata skarbowa dla organizatorów zbiórek (84 zł od zbiórki)  oraz kosztowny – szczególnie dla mniejszych inicjatyw – obowiązek publikacji sprawozdań w prasie. Organizacje dobroczynne zaoszczędzą prawie 300 tys. zł na opłacie skarbowej i 3 mln zł z tytułu zniesienia obowiązku umieszczania sprawozdania ze zbiórki w prasie.

Organizator zbiórki będzie mógł zgłosić zbiórkę elektronicznie lub na piśmie, przesyłając formularz pocztą lub faksem do Ministerstwa Administracji i Cyfryzacji.

Zgłoszenie elektroniczne będzie bardzo proste do wypełnienia i pozwoli na szybszą rejestrację zbiórki – w ciągu max. 3 dni. Będzie do niego potrzebny podpis cyfrowy – ale nie trzeba się uciekać do płatnych narzędzi. Wystarczy bezpłatny podpis, tzw. profil zaufany ePUAP, który można w paręnaście minut założyć na portalu ePUAP, a później jednorazowo „potwierdzić” stawiając się w urzędzie skarbowym, oddziale ZUS lub NFZ.
3) Teraz informacje o zbiórkach i sprawozdania z nich przechowywane są w urzędzie. Na mocy nowej ustawy będą dostępne online dla wszystkich.

Wszystkie zbiórki publiczne – małe, duże, ogólnopolskie i lokalne – będą zgłaszane na ZBIÓRKI.GOV.PL. To też ułatwi społeczną kontrolę – informacja na temat zbiórek prezentowana będzie w sposób przejrzysty i dostępny dla wszystkich.

Konsekwencje zmiany

Organizacja zbiórek publicznych będzie pozbawiona zbędnych formalności. Organizatorzy zbiórek będą mogli się skupić na tym, co w dobroczynności najważniejsze – na zdobywaniu zaufania, za którym może pójść społeczne wsparcie

Wszystkim obywatelom ustawa ułatwi poznanie skali akcji społecznych organizowanych w całym kraju. Ta wiedza zamknięta była do tej pory w segregatorach w urzędach. A wystarczy spojrzeć na cele zbiórek ogólnopolskich, na które urzędowe zgody wydawał do tej pory MAC, by zobaczyć, wokół jakich inicjatyw organizują się obywatele:
•     na stypendia dla zdolnych dzieci
•     na pomoc mieszkańcom zaprzyjaźnionych miast na Ukrainie
•     na pomoc niepełnosprawnym
•     na schronienie dla ofiar konfliktu w Syrii
•     na haftowaną replikę obrazu Matejki „Jan III Sobieski pod Wiedniem„
•     na renowację neonu „KINO OCHOTA”
•     na szkoły w Afganistanie, Autonomii Palestyńskiej, Kenii, Somalii i Sudanie Południowym
•     na karmę i leki dla kotów
•     na budowę szkoły w Ugandzie
•     na szkolenia żeglarskie dla młodzieży z rodzinnych domów dziecka
•     na pomoc dla polskich rodzin na Litwie, Białorusi i Ukrainie
•     na badania nad bioprotezami zastawek serca
•     na plac zabaw w Ośrodku Rehabilitacji Trędowatych Jeevoday w Indiach
•     na „BrzuszkoBus”, który jeżdżąc po kraju ułatwi robienie badań ginekologicznych
•     na rozwijanie potencjału sportowego dzieci klas III – VI
•     na finansowanie filmu fabularnego Smoleńsk 2010
•     na nową salę gimnastyczną w społecznej szkole podstawowej
•     na aparat do sztucznego oddychania dla Dziecięcego Centrum Specjalistycznego we Lwowie
•     na odbudowę niemieckiego niszczyciela czołgów JagdPanzer Hetzer 38T
•     na popiersie śp. Krzysztofa Kozłowskiego
•     na wsparcie ośrodków rehabilitacji jeży

Szczegóły: https://mac.gov.pl/zbiorki
Tekst ustawy – http://dziennikustaw.gov.pl/DU/2014/498